Հատուկ մանկավարժության նպատակը

Հատուկ մանկավարժությունը որպես գիտություն: Կապը այլ գիտությունների հետ, հիմնական խնդիրները: Պատմական ակնարկ: Բնագավառները:

Հատուկ մանկավարժությունը գիտություն է մտավոր և ֆիզիկական զարգացման խնդիրներ ունեցող երեխաների հոգեֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների, նրանց կրթության և դաստիարակության օրինաչափությունների և մեթոդների մասին: Հատուկ մանկավարժության օբյեկտը երեխան է, որն ունի հոգեֆիզիկական զարգացման ֆունկցիոնալ հապաղում, որը դժվարեցնում է համապատասխան սոցիալիզացմանն ու հարմարեցմանը:Հատուկ մանկավարժության առարկան զարգացման տարբեր խնդիրներ ունեցող երեխայի ուսուցումն ու դաստիարակությունն է: Հատուկ մանկավարժությունը սերտորեն կապված է մանկավարժության, հոգեբանության, բժշկության, կենսաբանության, տեխնիկական և հասարակական գիտությունների հետ: Այն հոգեբանա-մանկավարժական և բժշկական գիտությունների զուգակցում է : Այն մանկավարժական գիտություն է, որը հենվում է ընդհանուր մանկավարժության վրա, սակայն իր հերթին նպաստում է նրա զարգացմանը:

Հատուկ մանկավարժության հիմնական նպատակն է երեխայի անհատական զարգացման խնդիրների բացահայտումն ու հաղթահարումը , հոգեկան գործունեության, վարքի ֆունկցիոնալ խանգարումների շտկումը:

Հատուկ մանկավարժության հիմնական խնդիրներն են.

1. Ուսումնասիրել խնդրով երեխաների մտավոր և ֆիզիկական զարգացման օրինաչափությունները:

2. Բացահայտել խնդրի բնույթը, շտկման և փոխհատուցման հնարավորությունները և ուղիները:

3. Մշակել խնդրով երեխաների ուսուցման և դաստիարակության մանկավարժական սկզբունքները:

4. Մշակել խնդրով երեխաների դաստիարակության նպատակները , բովանդակությունը, մեթոդները և ձևերը:

5. Ուսումնասիրել երեխաների գործունեությունը սոցիալական միջավայրում:

6. Մշակել հատուկ ուսուցման սկզբունքները:

7. Ուսումնասիրել և ընդհանրացնել հատուկ ուսուցման առաջավոր փորձը:

8. Մշակել աշխատանքային և մասնագիտական պատրաստության համակարգը, որն անհրաժեշտ է նրանց սոցիալական հարմարեցման և ներառման համար:

Հատուկ մանկավարժությունը ունի իր բնագավառները.

* Օլիգոֆրենոմանկավարժություն

* Սուրդոմանկավարժություն

* Տիֆլոմանկավարժություն

* Լոգոպեդիա

Հատուկ մանկավարժության հիմանական հասկացություններն են ՛՛հատուկ ուսուցում՛՛, ՛՛ հատուկ կրթություն՛՛, ՛՛սահմանափակ կարողություններ ունեցող անձ՛՛, ՛՛հատուկ կարիք՛՛, ՛՛կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող՛՛, ՛՛շտկում՛՛, ՛՛փոխհատուցում՛՛:

Հատուկ մանկավարժության հիմնական սկզբունքները

1. Շտկողական ուսուցման և դաստիարակության ուղղված սկզբունք:

2. Երեխաների ուսուցման ու դաստիարակության իրականացման և ախտորոշմանն ուղղված համալիր մոտեցման սկզբունք:

3. Խանգարված ֆունկցիայի վաղ բժշկա-հոգեբանա-մանկավարժական շտկման սկզբունք:

4. Զարգացման խանգարումներ ունեցող երեխաների շտկողական ուսուցման և դաստիարակության տարբերակված մոտեցման սկզբունք:

5. Զարգացման խանգարում ունեցող երեխաների նախադպրոցական, դպրոցական և մասնագիտական ուսուցման անընդհատության սկզբունք:

6. Հանրակրթության մեջ աշխատանքային մասնագիտական մակարդակի ապահովումը` նախապատրաստելով ավարտելուց հետո սոցիալական այլ միջավայրին հարմարվելուն:

Հատուկ մանկավարժության մեթոդներն ու տեխնոլոգիաները

Ուսուցման մեթոդ-այն ուղղված է սովորողի գիտելիքների, կարողությունների և հմտություններիընկալմանը, մտավոր ունակությունների ձևավորմանը, զգացմունքների , վարքի և անհատական առանձնահատկությունների ձևավորմանը:

Ուսուցման մեթոդն իր հերթին բաժանվում է մի քանի մեթոդների.

Գործնական, դիտողական և բառային մեթոդներ:

Գործնական մեթոդների մեջ են մտնում վարժությունները, խաղերը և մոդելավորումը:

Դիտողական մեթոդների մեջ մտնում են` նկարների, մակետների ուսումնասիրումը, կինոֆիլմերի դիտումը, ձայնագրությունների լսումը:

Բառային մեթոդի մեջ ներառվում է պատմելու մեթոդը/ ընտրովի, մանրամասն, համառոտ, վերապատմում, բեմականացում/, զրույցի մեթոդը:

Դաստիարակության մեթոդ

Տեղեկատվական մեթոդ / զրույց, խորհրդատվություն,օրինակներ կյանքից, այդ թվում ուսուցչի անձնական կյանքից, էքսկուրսիաներ, հանդիպումներ և այլն:

Պրակտիկ գործունեության մեթոդ/ վարժություններ, խաղեր, ձեռքի աշխատանք, ինչպես նաև ոչ ավանդական մեթոդներ` արտթերապիա, հիպոթերապիա և այլն/:

Խթանող-գնահատող մեթոդներ/ մանկավարժի պահանջներ, խրախուսում, պատիժ/:

Տեխնոլոգիաներ

Կինոֆիլմեր, ձայնագրություններ, անհատական համակարգիչներ, լսողական ապարատներ:

Հատուկ մանկավարժության հիմնական միջոցները շտկողական ուսուցման գործընթացում

Ուսումնական նյութ

Ուսուցչի խոսքը , մատնախոսություն, ժեստերի լեզու

Բանավոր խոսքի տեսողական ընկալում, լսողական ընկալում, շուրթերից կարդում/ փոխօգնող միջոցներ/

Պիկտոգրաֆիկ / սիմվոլային/ խոսք

Արվեստը, երաժշտությունը, աշխատանքի ուսուցումը, թատրոնը որպես միջող շտկողական ուսուցման գործընթացում

Երեխայի զարգացման ոլորտների քարտեզ

1.Շարժողական ոլորտ

ա . խոշոր շարժում

բ . մանր, (նուրբ) , շարժում

2.Խոսքի և հաղոդակցման ոլորտ

2.1 Բանավոր խոսք

ա . խոսքի ընկալում և օգտագործում

բ . հաղոդակցում

գ . խոսքի քերականական և հնչունաբանական իմացություն

2.2 Գրավոր խոսք

ա . վաղ ըթերցանություն և հետաքրքրություն պատկերազարդ գրքերի նկատմամբ

բ . վաղ գրաճանաչություն

3. Իմացական ոլորտ

ա .տրամաբանություն և մտածողություն

բ . տարրական մաթեմատիկական գիտելիքներ

գ . երևակայություն և ստեղծագործական մտածողություն

դ .  սոցիալ-մշակութային և կենցաղային կողմնորոշում

4. Սոցիալական, Հուզական և անձնային ոլորտ

1.1 Սոցիալական զարգացում

ա . փոխհարաբերություններ մեծահասակների հետ

բ . փոխհարաբերություններ հասկակիցների հետ

4.1 Սոցիալական վարք

4.2 Անձնային զարգացում

ա . <<ես կոնցեպցիան>>

4.3 Հուզական զարգացում

5. Ինքնասպասարկման, առողջության պահպանման և անվտանգության ոլորտ

ա . ինքնասպասարկում

բ . անվտանգություն

6.Սովորելու նկատմամաբ վերաբերմունքի ոլորտ

ա . հետաքրքրություն

բ . նախաձեռնություն

գ . ուշադրություն

դ. Հիշողություն

ե . մասնակցություն և հետևողականություն

զ . պրոբլեմների հիմնավորում և լուծում

է . դիտարկում, հետազաոտում

Հարսանեկան երգեր

Այն վերի գլխախնձոր

Այն վերի գլխախնձոր, հարցից, ով է նա,

Այն վերի գլխախնձոր, մեր թագավորն է,

Այն աջի ձեռախնձոր, հարցից, ով է նա,

Այն աջի ձեռախնձոր, մեր թագուհին է,

Այն ձախի քեֆախնձոր, հարցից, ով է նա,

Այն ձախի քեֆախնձոր, կնքահայրերն են,

Այն ներքի եռախնձոր, հարցից, ով է նա,

Այն ներքի եռախնձոր, հարսնևորներն են,

Այն միջի օրհնյալ խնձոր, հարցից, ով է նա,

Այն միջի օրհնյալ խնձոր, նոր թագավորն է:

Այն բնի մեկ հատ խնձոր, հարցից, ով է նա,

Այն բնի մեկ հատ խնձոր, նոր թագուհին է:

Читать далее Հարսանեկան երգեր